3. 24 Prezerwatywa jako środek antykoncepcyjny
Prezerwatywa to skuteczna metoda antykoncepcji, jeśli zakładasz ją przy każdym stosunku, zanim dojdzie do kontaktu narządów płciowych, i używasz jej prawidłowo. Przy prawidłowym i konsekwentnym stosowaniu w ciągu roku w ciążę zachodzą około 2–3 kobiety na 100, a przy typowym, mniej starannym — około 14. To jedyna metoda antykoncepcji, która zmniejsza też ryzyko chorób przenoszonych drogą płciową.
- Skuteczność prezerwatywy zależy głównie od tego, czy używasz jej prawidłowo i przy każdym stosunku.
- Większość wpadek wynika z błędów: zbyt późnego założenia, złego rozmiaru, uszkodzenia albo tłustego poślizgu.
- Łącząc prezerwatywę z antykoncepcją hormonalną, chronisz się przed ciążą i jednocześnie zmniejszasz ryzyko zakażeń.
- Gdy prezerwatywa pęknie lub się zsunie, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą w sprawie antykoncepcji awaryjnej.
Jak skuteczna jest prezerwatywa
Skuteczność antykoncepcji opisuje wskaźnik Pearla, czyli liczba ciąż na 100 kobiet stosujących daną metodę przez rok. Podaje się go w dwóch wersjach: dla stosowania prawidłowego i konsekwentnego oraz dla typowego, mniej starannego, z pominięciami i pomyłkami.
| Metoda | Stosowanie prawidłowe i konsekwentne | Stosowanie typowe |
|---|---|---|
| prezerwatywa męska | około 2–3 | około 14 |
| prezerwatywa damska | około 5 | około 21 |
Różnica pokazuje, że prezerwatywa rzadko zawodzi sama z siebie — najczęściej zawodzi sposób jej użycia.
Zasady, od których zależy skuteczność
Prezerwatywa chroni tylko wtedy, gdy jest na miejscu przez cały stosunek. Pamiętaj o kilku zasadach:
- Przy każdym stosunku, od początku. Załóż prezerwatywę przed pierwszym kontaktem z pochwą, bo plemniki mogą być już w preejakulacie.
- Nieuszkodzone opakowanie. Sprawdź datę ważności i oznaczenie CE, a saszetkę otwieraj palcami, nie zębami.
- Ściśnięty zbiorniczek, rozwinięcie do nasady. Powietrze w końcówce zwiększa ryzyko pęknięcia, a niedowinięta prezerwatywa łatwo się zsuwa.
- Dobry rozmiar. Za ciasna prezerwatywa łatwiej pęka, a za luźna się zsuwa.
- Zdjęcie przed utratą erekcji. Po wytrysku przytrzymaj prezerwatywę przy nasadzie i wysuń członek, zanim erekcja opadnie.
- Jedna prezerwatywa, jeden raz. Nie używaj jej ponownie i nie zakładaj dwóch naraz, także męskiej z damską, bo tarcie zwiększa ryzyko pęknięcia.
Wazelina, oliwka, balsamy i olejki do masażu osłabiają lateks, przez co prezerwatywa może pęknąć w trakcie stosunku. Jeśli potrzebujesz poślizgu, użyj lubrykantu na bazie wody lub silikonu.
Całą procedurę krok po kroku pokazujemy w instrukcji jak używać prezerwatywy. Prezerwatywy przechowuj w chłodnym, suchym miejscu i nie trzymaj jednej sztuki miesiącami w portfelu.
Jak wybrać prezerwatywę do antykoncepcji
Przed ciążą chroni każda prezerwatywa z oznaczeniem CE, o ile dobrze leży i jest prawidłowo założona. Zacznij od rozmiaru: zmierz obwód członka we wzwodzie i porównaj go z tabelą w poradniku jak wybrać prezerwatywę. Na przykład rozmiar 60 oznacza szerokość 60 mm, pasującą do obwodu 12–13 cm.
Potem wybierz materiał i powierzchnię. Przy alergii na lateks sięgnij po prezerwatywy bez lateksu, z poliuretanu lub poliizoprenu. Dla większej wrażliwości są modele cienkie, dla urozmaicenia prążkowane i z wypustkami. Dodatki zmieniają doznania, ale nie zasady stosowania.
Warto mieć prezerwatywę przy sobie, szczególnie gdy nie masz stałego partnera lub partnerki. Poniżej prezerwatywy lateksowe i nielateksowe dostępne w sklepie.
Prezerwatywy lateksowe i nielateksowe
Prezerwatywa i inna metoda antykoncepcji
Prezerwatywę możesz łączyć z antykoncepcją hormonalną: tabletki, plaster czy krążek chronią przed ciążą, a prezerwatywa dodatkowo zmniejsza ryzyko zakażeń. Kiedy to ma sens, wyjaśniamy w artykule prezerwatywa czy antykoncepcja hormonalna.
Gdy prezerwatywa pękła lub się zsunęła
Przerwij stosunek i załóż nową prezerwatywę. Jeśli doszło do wytrysku albo nie masz pewności, czy nasienie się nie przedostało, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą w sprawie antykoncepcji awaryjnej. Liczy się czas.
Antykoncepcja awaryjna jest na sytuacje wyjątkowe, a nie zamiast regularnego zabezpieczenia. Dlaczego nie warto sięgać po nią często, wyjaśniamy w odpowiedzi na pytanie czy pigułki „dzień po” są bezpieczne. Jeśli nie znasz stanu zdrowia drugiej osoby, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o badaniach i o tym, czy potrzebna jest profilaktyka po ekspozycji na HIV.
Jeśli po pęknięciu prezerwatywy pojawią się pieczenie, nietypowa wydzielina, owrzodzenia albo ból podbrzusza, zgłoś się do lekarza. Ten poradnik nie zastępuje porady medycznej.
Najczęstsze pytania
Jaka jest skuteczność prezerwatywy?
Przy prawidłowym i konsekwentnym stosowaniu w ciągu roku w ciążę zachodzą około 2–3 kobiety na 100, a przy typowym, mniej starannym — około 14. Różnica wynika głównie z błędów, np. zbyt późnego założenia czy złego rozmiaru.
Czy prezerwatywa zmniejsza ryzyko chorób przenoszonych drogą płciową?
Tak, to jedyna metoda antykoncepcji, która zmniejsza to ryzyko. Nie daje jednak stuprocentowej ochrony, dlatego przy nowym partnerze lub partnerce warto też zrobić badania.
Co zrobić, gdy prezerwatywa pękła?
Przerwij stosunek i załóż nową. Jeśli doszło do wytrysku, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą w sprawie antykoncepcji awaryjnej.