2.12 Prezerwatywa pękła lub zsunęła się – co zrobić?

Czas czytania: 8 min

Gdy prezerwatywa pękła albo się zsunęła, przerwij stosunek, wyjmij ją z pochwy, jeśli tam została, i oceń, czy mogło dojść do kontaktu z nasieniem. Potem liczy się czas: antykoncepcję awaryjną przyjmuje się jak najszybciej, a profilaktykę HIV po ekspozycji (PEP), jeśli jest potrzebna, zaczyna w ciągu kilku godzin. Testy na zakażenia mają sens dopiero po kilku tygodniach.

Pierwsze minuty po pęknięciu lub zsunięciu prezerwatywy

1. Przerwij stosunek Wysuń członek, przytrzymując prezerwatywę przy nasadzie, jeśli jeszcze na nim jest.
2. Zapamiętaj szczegóły Czy prezerwatywa pękła przed wytryskiem, czy po nim? O to zapyta lekarz lub farmaceuta.
3. Wyjmij prezerwatywę z pochwy Umyj ręce, kucnij i lekko przyj. Wsuń jeden lub dwa palce, chwyć brzeg prezerwatywy i powoli ją wyciągnij. Nie używaj pęsety ani innych przedmiotów.
4. W odbycie nie szukaj na siłę Jeśli wyczuwasz brzeg prezerwatywy tuż przy wejściu, wyjmij ją palcami. Jeśli nie, nie sięgaj głębiej, tylko zgłoś się do lekarza.
5. Nie płucz pochwy Irygacja nie zapobiega ciąży ani zakażeniom, a może zaburzyć naturalną florę bakteryjną i sprzyjać infekcjom. Wystarczy umyć okolice intymne z zewnątrz wodą.
6. Oddaj mocz To nie usunie plemników z pochwy, ale brytyjska służba zdrowia NHS zaleca oddanie moczu po seksie, by zmniejszyć ryzyko zakażenia dróg moczowych.
7. Zanotuj godzinę Czas od stosunku decyduje o tym, jaką antykoncepcję awaryjną można zastosować i czy PEP ma jeszcze sens.

Co i do kiedy – oś czasu po pęknięciu prezerwatywy

Czy po pęknięciu prezerwatywy grozi ciąża?

Ryzyko ciąży jest realne, jeśli doszło do wytrysku do pochwy albo przy jej wejściu. Brak wytrysku też go nie wyklucza: w badaniach część mężczyzn miała plemniki w preejakulacie, czyli płynie wydzielanym przed wytryskiem.

Jeśli stosujesz też inną antykoncepcję, na przykład tabletki lub wkładkę, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy w twojej sytuacji antykoncepcja awaryjna jest potrzebna. Jak skuteczna jest sama prezerwatywa i z czym warto ją łączyć, omawiamy w artykule o prezerwatywie jako środku antykoncepcyjnym.

Antykoncepcja awaryjna w Polsce – gdzie i jak szybko

Tabletki, zależnie od rodzaju, przyjmuje się do 72 albo do 120 godzin po stosunku, a działają tym lepiej, im wcześniej. Ginekolog może też w ciągu 5 dni założyć wkładkę miedzianą, najskuteczniejszą z metod awaryjnych.

W Polsce tabletki „dzień po” są dostępne tylko na receptę. Masz dwie drogi:

• Lekarz. E-receptę wystawi ginekolog albo lekarz rodzinny, także podczas teleporady. W nocy, w weekendy i w święta pomoże lekarz nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.
• Farmaceuta. W aptekach, które przystąpiły do pilotażu Ministerstwa Zdrowia, farmaceuta po rozmowie w osobnym pomieszczeniu może wystawić receptę. Pilotaż przedłużono do 30 czerwca 2028 r.

Nie każda apteka bierze udział w pilotażu, dlatego najbliższą znajdź w wyszukiwarce aptek na stronie pacjent.gov.pl. Tabletki „dzień po” nie przerywają istniejącej ciąży: hamują lub opóźniają owulację. Żadna metoda antykoncepcji awaryjnej nie zmniejsza ryzyka zakażeń. Dlaczego nie warto często sięgać po antykoncepcję awaryjną, wyjaśniamy w odpowiedzi na pytanie czy pigułki „dzień po” są bezpieczne.

Ryzyko zakażeń: PEP, testy i rozmowa

Pęknięcie lub zsunięcie prezerwatywy oznacza kontakt z nasieniem, preejakulatem albo wydzieliną z pochwy lub odbytu. To możliwe ryzyko zakażeń, nawet gdy druga osoba nie ma objawów.

Profilaktyka po ekspozycji na HIV (PEP)

PEP to leki przeciwwirusowe przyjmowane przez 28 dni, które mogą zapobiec zakażeniu HIV. Krajowe Centrum ds. AIDS zaleca zacząć ją najlepiej w ciągu 2–3 godzin i podaje, że jest najskuteczniejsza do 48 godzin. Według WHO nie zaczyna się jej później niż 72 godziny po kontakcie. Pytaj o nią, gdy druga osoba żyje z HIV albo nie znasz jej stanu zdrowia.

Zadzwoń albo jedź do szpitala zakaźnego, który prowadzi leczenie HIV. Listę takich placówek z numerami telefonów publikuje Krajowe Centrum ds. AIDS na swojej stronie w serwisie gov.pl. Nie czekaj do rana ani do poniedziałku. Lekarz oceni ryzyko, zleci badania wyjściowe i zdecyduje, czy PEP jest potrzebna. Według ulotki Krajowego Centrum ds. AIDS po ryzykownym kontakcie seksualnym koszt leków pokrywa pacjent, a po przestępstwie lub wypadku – budżet państwa. Zasady potwierdź na miejscu.

Kiedy zrobić testy

Test zrobiony dzień po zdarzeniu nie wykluczy zakażenia, a przy PEP harmonogram badań ustala lekarz. Szybki test HIV starszej generacji wyklucza zakażenie dopiero po 12 tygodniach, więc zapytaj, jaki test dostajesz.

Test w kierunku HIV zrobisz anonimowo, bezpłatnie i bez skierowania w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym. W wielu takich punktach zbadasz się też w kierunku kiły i wirusowego zapalenia wątroby typu C. Adresy punktów podaje Krajowe Centrum ds. AIDS, a lekarz może dodatkowo zlecić badanie w kierunku zapalenia wątroby typu B.

Rozmowa z drugą osobą

Bez szukania winnych zapytajcie się nawzajem o ostatnie wyniki badań i ustalcie, kto idzie do apteki, a kto dzwoni do szpitala. Do czasu wyników używajcie prezerwatywy przy każdym kontakcie.

Dlaczego prezerwatywa pękła?

Prezerwatywy z oznaczeniem CE przechodzą testy wytrzymałości, więc pęknięcie ma zwykle konkretną przyczynę.

• Za ciasny rozmiar. Prezerwatywa uciska i łatwiej pęka. Szerokość dobierzesz według tabeli w poradniku jak wybrać rozmiar prezerwatywy, a szersze modele są wśród prezerwatyw powiększonych XXL.
• Powietrze w zbiorniczku. Niewyciśnięta końcówka zwiększa ryzyko pęknięcia. Poprawne zakładanie pokazujemy w instrukcji jak założyć prezerwatywę krok po kroku.
• Stara lub źle przechowywana prezerwatywa. Minęła data ważności albo prezerwatywa długo leżała w portfelu, gdzie niszczą ją ciepło i tarcie. Jak przechowywać prezerwatywy, piszemy w artykule o prezerwatywach (prawie) wszystko.
• Olej, uszkodzenie albo dwie naraz. Wazelina, oliwka i olejki do masażu osłabiają lateks. Zęby i paznokcie przebijają ściankę, a dwie prezerwatywy ocierają się o siebie.
• Za mało poślizgu. Suchość zwiększa tarcie. W jednym z badań przy seksie analnym dodatkowy lubrykant wodny wyraźnie zmniejszył odsetek pęknięć.

Rodzaje żeli porównujemy w poradniku jakie żele intymne wybrać. Z prezerwatywą lateksową łączysz żel wodny albo lubrykant silikonowy. Poniżej lubrykanty na bazie wody, które pasują do każdego rodzaju prezerwatyw.

Lubrykanty na bazie wody

Dlaczego prezerwatywa się zsunęła?

Zwykle wystarczy poprawić zakładanie albo zmienić szerokość.

• Za luźny rozmiar. Prezerwatywa marszczy się u nasady i przesuwa przy zmianie pozycji.
• Nierozwinięta do nasady. Zwinięty pierścień w połowie członka nie trzyma się skóry.
• Żel pod prezerwatywą. Lubrykant nakładaj na zewnętrzną stronę, bo nadmiar pod spodem ułatwia zsunięcie.
• Za późne wysunięcie. Po wytrysku członek wiotczeje, więc przytrzymaj prezerwatywę przy nasadzie i wysuń go od razu.

Prezerwatywy poliuretanowe są mniej elastyczne niż lateksowe, dlatego przy złym rozmiarze łatwiej się zsuwają lub pękają. Jeśli prezerwatywa zsuwa się mimo poprawnego zakładania, zmierz obwód członka i porównaj go z szerokością w milimetrach. W karuzeli zobaczysz prezerwatywy ściśle przylegające o szerokości ok. 47–53 mm, lateksowe i bez lateksu.

Prezerwatywy ściśle przylegające

Najczęstsze pytania