4.3 Prezerwatywy - historia i rozwój

Czas czytania: 5 min

Prezerwatywa nie ma jednej daty wynalezienia — powstawała przez tysiące lat. Osłonki z lnianego płótna znano w starożytnym Egipcie już około 3000 lat temu, a przez kolejne stulecia robiono je także z jelit zwierzęcych i jedwabiu. Pierwsze gumowe prezerwatywy powstały w połowie XIX wieku, po wynalezieniu wulkanizacji kauczuku, a cienkie lateksowe, podobne do dzisiejszych, upowszechniły się w XX wieku.

Najstarsze ślady prezerwatyw

Za najstarszy możliwy ślad prezerwatywy uważa się czasem prehistoryczne malowidło z francuskiej jaskini Grotte des Combarelles. Przedstawia parę podczas stosunku, a członek mężczyzny wydaje się czymś osłonięty — to jednak interpretacja, a nie pewny dowód.

Częściej przywołuje się przekazy ze starożytnego Egiptu. Około 3000 lat temu Egipcjanie zakładali na członek osłonki z lnianego płótna. Nie wiadomo, czy miały zmniejszać ryzyko ciąży i chorób — przypuszcza się, że pełniły raczej funkcję ozdobną.

Z czego dawniej robiono prezerwatywy

Przez stulecia ludzie korzystali z tego, co mieli pod ręką. Najczęściej były to jelita zwierząt, na przykład świń, kóz czy baranów. Po oczyszczeniu stawały się elastyczne i wytrzymałe, a szyto z nich dopasowane nakładki na członek, które miały to samo zadanie co dzisiejsze prezerwatywy.

W XV wieku w Azji powstały prezerwatywy zakładane tylko na żołądź. Miały zmniejszać ryzyko ciąży i chorób wenerycznych, a przy tym nie ograniczać doznań. Robiono je z jelit, a dla najbogatszych z lnianego płótna lub jedwabiu. Takie tekstylne prezerwatywy uchodziły za luksusowe, ale były drogie i słabo chroniły przed ciążą, więc nie zdobyły szerszej popularności.

W dawnej Japonii zdarzały się nawet prezerwatywy twarde, z rogu zwierząt lub skorupy żółwia. Robiono je na wymiar i używano wielokrotnie. Były tak sztywne, że odbierały mężczyźnie przyjemność, i działały raczej jak nakładka powiększająca członek.

Falloppio, Casanova i walka z kiłą

W XVI wieku przez Europę przetaczała się epidemia kiły. Włoski anatom Gabriele Falloppio, znany też jako Fallopius, opisał wtedy lniane osłonki nasączone roztworem soli. Według przekazów przetestował je na około tysiącu mężczyzn, a ponieważ żaden z nich nie zachorował, uznał, że osłonki zmniejszają ryzyko chorób wenerycznych.

W kolejnych stuleciach wciąż najpopularniejsze były prezerwatywy z jelit zwierzęcych. Jednym z ich najsłynniejszych zwolenników był w XVIII wieku Giacomo Casanova.

Guma i wulkanizacja — narodziny nowoczesnej prezerwatywy

Prawdziwy przełom przyniósł XIX wiek. W 1839 roku Charles Goodyear — ten sam, którego nazwisko nosi dziś znana marka opon, choć jej nie założył — opracował wulkanizację kauczuku. Dzięki temu procesowi guma stała się elastyczna i odporna.

W połowie XIX wieku z wulkanizowanej gumy powstały pierwsze gumowe prezerwatywy. Nie przypominały dzisiejszych, bo miały grubość porównywalną z dętką rowerową. Mimo to szybko zdobyły popularność, bo chroniły lepiej niż wcześniejsze osłonki.

Prezerwatywy z grubej gumy produkowano mniej więcej do 1920 roku. W XX wieku zastąpił ją lateks: cieńszy, a zarazem wytrzymały materiał, z którego robi się większość prezerwatyw do dziś.

Prążki, wypustki i smaki — prezerwatywa jako gadżet

W drugiej połowie XX wieku, a zwłaszcza w latach 80., producenci zaczęli dbać nie tylko o ochronę, ale i o doznania. Upowszechniły się wtedy prezerwatywy prążkowane i z wypustkami, a także smakowe, zapachowe i ultracienkie. Miały pogłębiać doznania obojga partnerów i do dziś bywają ważnym elementem gry wstępnej. Modele z fakturą znajdziesz wśród prezerwatyw fakturowanych, z wypustkami.

Najważniejsze daty w historii prezerwatyw

Część dat z odległej przeszłości opiera się na pojedynczych przekazach, dlatego traktuj je jako przybliżone.

Z czego są prezerwatywy dzisiaj

Większość współczesnych prezerwatyw robi się z lateksu, czyli kauczuku naturalnego, który jest cienki, elastyczny i wytrzymały. Ścianka nowoczesnej prezerwatywy lateksowej ma grubość rzędu 0,06 mm, a japońskie modele z poliuretanu nawet około 0,02 mm.

Osoby uczulone na lateks wybierają prezerwatywy bez lateksu — z poliuretanu lub poliizoprenu. Poliuretan jest bezzapachowy, przezroczysty i dobrze przewodzi ciepło. Pamiętaj, że kauczuk naturalny to właśnie lateks, więc przy alergii nie jest on alternatywą.

Obok klasycznych modeli są prezerwatywy supercienkie, anatomiczne, powiększone XXL, nawilżane czy imitujące dotyk skóry. Rodzaje, zakładanie i przechowywanie opisujemy w artykule o prezerwatywach (prawie) wszystko. Dlaczego dawne zarzuty wobec prezerwatyw są dziś nieaktualne, wyjaśnia tekst kondomy — seks w superopakowaniu. Kto je produkuje, sprawdzisz w zestawieniu znanych producentów prezerwatyw. Współczesne prezerwatywy lateksowe i nielateksowe znajdziesz poniżej.

Współczesne prezerwatywy

Najczęstsze pytania